Istorija ultrazvučnog čišćenja: od Pitagore do savremenih kada

Ultrazvučno čišćenje kakvo danas poznajemo razvijeno je sredinom 20. veka. Ali put do njega počinje mnogo ranije – od prvih matematičkih zapisa o zvuku, preko slepih miševa i braće Kiri, do sonara iz Prvog svetskog rata.

Prva saznanja o zvuku

Već u 6. veku pre nove ere Pitagora je opisao matematičke zakonitosti žičanih instrumenata i postavio temelje akustike – nauke o zvuku. Gotovo dva milenijuma kasnije, 1794. godine, italijanski naučnik Lacaro Spalancani pokazao je da se slepi miševi u mraku orijentišu pomoću zvuka koji ljudsko uho ne čuje – bio je to prvi opisani primer eholokacije.

Piezoelektrični efekat

Ključni korak napravili su 1880. godine braća Pjer i Žak Kiri. Otkrili su da određeni kristali stvaraju električni napon kada se mehanički opterete – i obrnuto, da se deformišu kada na njih deluje napon. Ovaj piezoelektrični efekat i danas je srce svakog ultrazvučnog čistača: transduktori na dnu kade pretvaraju električni signal u vibracije visoke frekvencije.

Sonar i 20. vek

Tokom Prvog svetskog rata, 1917. godine, francuski fizičar Pol Lanževen primenio je ultrazvuk za otkrivanje podmornica. Iz tog rada razvio se sonar, a zatim i čitav niz primena u medicini, farmaciji, vojsci i industriji – od merenja udaljenosti i dijagnostike do obrade materijala.

Ultrazvuk je postao tehnologija koja istovremeno meri, dijagnostikuje, zavaruje i – čisti.

Rođenje ultrazvučnog čišćenja

Tačan trenutak kada je ultrazvuk prvi put upotrebljen za čišćenje teško je utvrditi, ali su pedesetih godina prošlog veka kompanije u SAD i Velikoj Britaniji razvile prve industrijske sisteme. Koristili su se za čišćenje preciznih metalnih delova, medicinskih instrumenata i dekontaminaciju opreme.

Sedamdesetih godina na tržište stižu i prvi pristupačni uređaji za domaćinstvo, pre svega za čišćenje nakita i naočara.

Savremeni ultrazvučni čistači

Od devedesetih tehnologija napreduje velikom brzinom. Savremeni uređaji imaju digitalno upravljanje, precizno grejanje, Degas režim i mogućnost izbora frekvencije – od snažnih 28 kHz za grube naslage do 80–120 kHz za najosetljivije delove.

• Kućni uređaji – kompaktni, tihi i jednostavni za upotrebu.
• Profesionalne kade – za servise, ordinacije i laboratorije.
• Industrijski sistemi – velike kade i višestepene linije sa filtracijom i sušenjem.

ASONIC kao evropski brend razvija ultrazvučne čistače i sredstva za čišćenje od 2012. godine – od HOME serije za kuću do sistema po meri za industriju.